Rugia – co zobaczyć?

Zapraszam do zapoznania się z 29 miejscami, które warto odwiedzić na tej bałtyckiej wyspie. Rugia to piękne krajobrazy, wypoczynek na plaży, ale także ciekawa historia, zwłaszcza ta związana ze Słowianami.

Zanim ciekawostki to zapraszam na szybki rzut oka na Rugię.

1. Zudar

• We wsi Zudar znajduje się zabytkowy kościół św. Wawrzyńca z XIV w. W średniowieczu było to bardzo popularne miejsce pielgrzymkowe, gdyż wewnątrz znajdował się cudowny obraz Matki Boskiej. Kult i miejsce straciło na znaczeniu, kiedy to w okolicy zatonął statek z pielgrzymami. Fakt ten uznano za klątwę.

2. Garz

• W południowej części miasteczka zachowało się dawne grodzisko słowiańskie Charenza. Sama nazwa miejscowości wywodzi się od połabskiego (odłam języka słowiańskiego). określenia grodu – gard. Gród zamieszkany był przez Ranów i uważane jest za najstarszą osadę na Rugii. Warto się tu wybrać, gdyż jest to najlepiej zachowane grodzisko słowiańskie w Niemczech. O randze miejsca może świadczyć fakt, że w grodzie znajdowały się trzy świątynie czczące trzech słowiańskich bogów.
• Z późniejszego, średniowiecznego okresu pochodzi zabytkowy kościół gotycki, układ urbanistyczny, zabytkowy ratusz i szereg domów.
• Rugia zamieszkana była przez Słowiań połabskich do XII w.

3. Neukamp i Groß Stresow

• Na południe od wsi Neukamp, na niewielkim wzniesieniu tuż przy brzegu Bałtyku, stoi kolumna pruska. Postawiona została w 1854 r. na zlecenie króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Druga podobna kolumna znajduje się we wsi Groß Stresow. Kolumny te upamiętniają próby odbicia Rugii z rąk Szwedzkich w XVII i XVIII wieku. Każda z nich ma około 15 metrów wysokości, a na ich szczytach znajduje się postać Fryderyka Wilhelma I. Kolumny wyciosane zostały z największego w Niemczech głazu narzutowego we wsi Nardevitz.

4. Putbus

• Putbus to najmłodsze miasto na Rugii, związane z istniejącym tu założeniem pałacowym księcia Wilhelma Malte I. Zlecił on powstanie klasycystycznego założenia miejskiego, które będzie współpracować z pałacem. W ten sposób powstały dwa place otoczone kamienicami i obiektami użyteczności publicznej w charakterystycznym klasycystycznym stylu. Wschodni plac posiada charakterystyczny okrągły kształt.
• Sama nazwa miasta pochodzi z języka słowiańskiego i oznacza miasto za starszym bzem. Obecnie nazywane jest też białym miastem, ze względu na klasycystyczną biel bijącą z tutejszej zabudowy oraz miastem róż, gdyż książę nakazał sadzenie róż przed każdym domem. Tradycja ta kultywowana jest do dziś, stąd warto wybrać się tutaj w okresie ich kwitnienia.
• Oprócz klasycystycznej zabudowy zachował się tutaj obszerny park pałacowy z oranżerią, stajniami, kościołem, kaplicą grobową i zwierzyńcem. Okazały pałac rodziny Malte został wysadzony w 1962 r. i rozebrany 1964, dziś metalowe słupki wskazują zarys budowli.

5. Laurebach

• W 1816 r. Wilhelm Malte I, książę Putbus utworzył pierwsze uzdrowisko nadmorskie na Rugii. Uruchomiona została także łaźnia Goor, reprezentująca, jakże nie inaczej, styl klasycystyczny.
• W północnej części miejscowości, przy torach kolejowych, znajduje się dolmen, czyli dawny grób neolityczny.

6. Lancken-Granitz

• Nieopodal wsi Lancken-Granitz znajduje się spory kompleks grobów megalitycznych z neolitu, tzw. dolmenów. Charakterystyczny grób otoczony był pionowo ustawionymi kamieniami w kształt prostokąta. Kamienie te następnie przykrywane były kamienną płytą.

7. Rezerwat przyrody Mönchgut

• Rugia to wyspa o zróżnicowanym brzegu. Rezerwat przyrody znajduje się na jednym z południowo-wschodnich półwyspów Rugii. Chroniony jest tu obszar dawnych wydm, które porastają obecnie cenne ekosystemy. Występują tu także cenne siedliska ptaków. Najwyższa wydma ma 66 m n.p.m. Przez rezerwat poprowadzone są liczne piesze ścieżki. Samochód bądź rower należy zostawić w dwóch pobliskich wsiach.
• U podnóża wydm znajduje się dwie urokliwe wsie: Groß Zicker i Gager. W obu znajdują się zabytkowe chaty kryte strzechą. Osobiście uważam wieś Groß Zicker za najpiękniejszą wieś na Rugii.

8. Baabe i Göhren

• Baabe i Göhren to dwa dawne uzdrowiska. Do obu można dojechać kolejką wąskotorową z Putbusu. W Baabe znajduje się długa i szeroka promenada prowadząca na plaże. Zakończona jest placem, na którym stoi charakterystyczny kamienny kompas.

9. Sellin

• Sellin to nadmorski kurort założony przez księcia Putbus. Położony jest na 30 metrowym klifie. Żeby dostać się na plażę należy zejść po stromych schodach, które zwane są niebiańską drabiną.
• Na plaży stoi okazałe molo z, uważaną przez wiele osób, najpiękniejszą drewnianą restauracją na niemieckim wybrzeżu. Na końcu mola znajduje się winda wodna. Znana atrakcja nadmorska w Niemczech (na całym wybrzęzu jest ich cztery). Kapsuła zanurza się pod wodę na około 5-6 metrów. Z okien można dojrzeć dno Bałtyku i przepływające ryby. Ponieważ widoczność mimo wszystko nie jest najlepsza, w kapsule wyświetlany jest film o światowej faunie i florze głębin morskich.
• W południowej części uzdrowiska, w morzu stoi głaz, a na nim pomnik nagiej kobiety suszącej włosy o imieniu Kaysa. Jest to charakterystyczny motyw fotograficzny, zwłaszcza o zachodzie słońca.
• W okresie NRD w kurortach przeprowadzano tzw. “Akcję Róży”, czyli masowe wywłaszczenia prywatnych domów, pensjonatów, uzdrowisk i lokali gastronomicznych, Celem było upaństwowienie turystyki. Efektem tej akcji były częste rozbiórki zabytkowych obiektów i stawianie na ich miejscu hoteli o nudnej, ludowej architekturze. Jeżeli jakiś obiekt ocalał przed rozbiórką, to niestety tracił często charakterystyczne detale i dekoracje architektoniczne.

10. Zamek myśliwski Granitz

• Rugia to także wiele założeń zamkowych, pałacowych i dworskich. Jeden z najsłynniejszych zamków wyspy znajduje się w jej wschodniej części. Na Rugii znajduje się jeden z największych kompleksów leśnych na wyspie. Nie dziwi więc fakt, że to właśnie to miejsce wybrała rodzina Putbus na ulokowanie drewnianego pałacyku myśliwskiego w XVIII w. Sto lat później książę Wilhelm Malte I na jego miejscu zbudował okazały murowany pałac myśliwski, który dość szybko został uznany za najpiękniejszy w Niemczech.
• Posiada on charakterystyczną wieżę w centralnej części bryły, na której znajduje się udostępniany dla turystów taras widokowy. Obecny wygląd przypomina warowne średniowieczne zamki.
• Na zamek często mówi się Korona Rugii.

11. Binz

• Binz to kolejne miasto uzdrowiskowe z XIX w. Jest to największe uzdrowisko na Rugii z okazałym domem zdrojowym przy promenadzie.
• Niegdyś uzdrowisko to posiadało połączenie promowe ze Szczecinem.
• W 1902 r. powstało tutaj molo liczące 600 metrów (jedno z najdłuższych w historii wybrzeża bałtyckiego), niestety po trzech latach zawaliło się. Dzisiejsze molo liczy 370 metrów.

12. Prora

• Prora to dawny nazistowski kompleks uzdrowiskowy. Miał to być idealny ośrodek wypoczynkowy, określający nowe trendy i styl życia w Niemczech. Złożony został z 8 identycznych budynków, które rozciągają się na długości 4,5 km. Budynki te miały pomieścić 20 000 gości. Każdy pokój miał widok na morze. Istniała tu także promenada, hale sportowe, baseny. Budowę rozpoczęto w 1936 roku. Wybuch wojny spowodował niedokończenie inwestycji. W jednym z budynków znajduje się muzeum opisujące historię tego projektu. Większość budynków została dziś przbudowana na ekskluzywne apartamenty. Działa też Schronisko Młodzieżowe. Kompleks Prora zwany jest też Kolosem z Rugii.
• W stronę wsi Lubkow, na obrzeżach Prory, znajduje się tzw. Ścieżka wśród drzew zakończona wysoką wieżą widokową.

13. Sassnitz

• Sassnitz to dawna osada słowiańska, której nazwa pochodzi od sosny (Sośnica). Na obrzeżach dzisiejszego uzdrowiska zachowało się sporo grobów i grodzisko.
• Jako kurort miejscowość rozwijała się od przełomu wieków XIX i XX. Powstało wtedy sporo domów uzdrowiskowych, willi, małe molo, promenada. Budynki znajdują się na zboczu, co dodaje im atrakcyjności.
• W mieście znajduje się spory port rybny. Po wojnie działała tu fabryka przetwórstwa rybnego, drugi co do wielkości zakład spożywczy w tym landzie.
• W porcie stoi także zabytkowa łódź podwodna z 1962 r. Służyła ona w brytyjskiej armii i brała udział m.in. w I wojnie perskiej. W latach 90 zakończyła służbę wojskową i została zakupiona przez niemieckiego biznesmena, który sprowadził ją do Sassnitz i udostępnił turystom do zwiedzania.
• W Porcie można także zauważyć dawny dworzec kolejowy, w którym dziś mieści się restauracja, a nad dworcem góruje współczesna, spiralna kładka dla pieszych. Projekt jej wygrał wiele konkursów architektonicznych.
• Z uzdrowiskiem związana jest także postać Lenina. W 1917 r. potajemnie wracał ze Szwajcarii do Rosji. Jego droga wiodła właśnie przez Sassnitz, gdzie z pociągu przesiadł się na prom do Szwecji, sąd dalej przez Finlandię dodarł do Rosji. Wmieście znajduje się tablica upamiętniająca ten pobyt Lenina w 1917 r.

14. Park Narodowy Jasmund

• Park Narodowy Jasmund został utworzony w 1990 r. i liczy 3003 ha, co czyni go najmniejszym parkiem narodowym w Niemczech. Ochronie podlegają głównie wapienne klify i lasu bukowe, które w 2007 r., wraz z innymi 9 obszarami w Europie, zostały wpisane na listę UNESCO.
• Piekberg to najwyższy szczyt Rugii i liczy161 m n.p.m., niestety nie prowadzi na niego żaden szlak turystyczny.
• Najwyższy klif nosi nazwę Konigstuhl, czyli królewski tron. Nazwa wywodzi się z dawnej tradycji. W poprzednim stuleciu odbywały się zawody wdrapywania się na klif i komu się udało, ogłaszany był królem. Najlepszy widok na ten klif znajduje się z klifu Wiktorii, gdzie znajduje się drewniany tron, na którym można zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie.
• Herthasee to jezioro o prawie okrągłym kształcie, nad jego brzegiem znajdowała się słowiańska osada. Legenda głosi, że w jego wodach zażywała kąpieli bogini Herta, germańska bogini Ziemi. Kąpiele te opisane zostały przez rzymskiego kronikarza Tacyta. Ponoć kto zobaczył Hertę w kąpieli, toną w otchłani jeziora.
• W parku znajdują się dwa centra turystyczne. W północnej części obok klifu królewskiego znajduje się płatny kompleks turystyczny, na terenie którego jest restauracja, taras widokowy (z którego szczerze powiem widoki są słabe) oraz muzeum. I muzeum polecam odwiedzić. W ciekawy i interaktywny sposób opowiada o tutejszych klifach. Drugie centrum turystyczne znajduje się w południowej części parku, mamy tu punkt informacyjny i restaurację.
• W parku znajdują się liczne szlaki turystyczne. Zabroniona jest jazda rowerem szlakiem wzdłuż klifów. W miejscu ujścia potoku Kieler (Kieler Ufer) znajduje się zejście na plaże, skąd można przyjrzeć się klifom od dołu. Sam potok wpada na plażę małym wodospadem.

15. Płw. Jasmundzki

• Półwysep Jasmundzki zbudowany jest z kredy i wapienia. Od XIX w. do dziś wydobywana jest tu kreda na skalę przemysłową. Po regionie porozrzucane są liczne kamieniołomy i to właśnie po rybołówstwie, górnictwo jest drugą gałęzią tutejszej gospodarki.
• We wsi Gummanz znajduje się muzeum (skansen górniczy) opowiadające historię wydobycia kredy.

16. Zamek Spyker

• Zamek Spyker niegdyś należał do rodziny von Jasmund, lecz za panowania szwedzkiego przekazany został w ręce Karola Gustawa Wrangla. Nowy właściciel doprowadził do znacznej przebudowy zamku na rezydencję barokową.
• Obok zamku przechodzą szlaki turystyczne. Działa tu też kawiarnia.

17. Glowe

• Glowe to niewielka wieś wypoczynkowa. Nazwa z języka słowiańskiego oznacza dosłownie głowy. Znajdują się tu piaszczyste plaże, które w ciepłe dni przyciągają rzesze turystów. Miłośnicy architektury modernistycznej mogą podziwiać przy plaży restaurację o charakterystycznej szklanej elewacji z 1968 r., której kształt przypominać ma ponoć otwartą muszlę.

18. Vitt

• Vitt to mała urokliwa wioska rybacka położona w wąwozie Liete, często uważana za najładniejszą wieś na Rugii.
• Istnieje już ponoć od X w., kiedy to pełniło rolę portu dla położonego na klifach miasta Jaromarburg na Arkonie.
• W 1816 r., u wejścia do wąwozu, powstała mała kaplica. We wsi mieszkał pastor pobliskiej parafii. Mieszkańcy uwielbiali jego kazania i długie, wieczorne rozmowy z nim. W trakcie złej pogody, mieszkańcy przestali mieścić się w progach jego chaty, stąd postanowili wybudować nową kaplicę.
• Do wsi można dostać się tylko pieszo lub rowerem. Samochód można zostawić w pobliskich wsiach wypoczynkowych. W miejscowości Putgarten działa centrum turystyczne z dużym parkingiem. Rozpoczyna tu także swoją trasę kolejka turystyczna rozwożąca turystów po półwyspie Arkona.

19. Arkona

• Arkona to półwysep, który jest najdalej wysuniętym na północ fragmentem Rugii. Miejsce to bogate jest w historię i atrakcje turystyczne.
• Jaromarburg było jednym z głównych miast Słowian zachodnich – Ranenów. Istniało od IX do XII wieku. W centralnym miejscu istniała świątynia Światowida z jego wizerunkiem, który mierzył ponoć 4 metry. Sam kapłan nie mógł oddychać w świątyni, żeby nie zanieczyszczać świętego miejsca. Historię tej osady spisał ówczesny kronikach duński.
  W XII w. gród najechał duński król, świątynię spalił, a ludzi chrystianizował.
• Gród z trzech stron otoczony był stromym klifem, a od zachodu wałem ziemnym liczącym 25 metrów. Niegdyś obszar grodu był dużo większy. Dziś zachował się tylko jego fragment, gdyż działania fal powodują podmywanie klifu i jego osuwanie się do morza. Od kilku lat teren grodu został zamknięty dla zwiedzających. Dziś można tylko obejrzeć wał obronny z zewnątrz, oraz rekonstrukcję pomnika Światowida.
• W północnej części Arkony znajdują się tzw. Schody Królewskie. Nazwa wywodzi się od króla szwedzkiego Fryderyka I, który zlecił ich budowę oraz pierwszego sygnalizatora świetlnego. Po latach król Pruski Fryderyk Wilhelm III zlecił budowę molo i przyjmował tu w gościnę rosyjski statek carski. Dziś po molo nie ma śladu, natomiast schodami można zejść na plażę, na której znajduje się Siebenschneiderstein, czyli głaz narzutowy, który stanowi najdalej na północ wysunięty fragment Rugii.
• Na Arkonie znajdują się trzy latarnie morskie. Latarnia Peiltrum liczy 19 m i została zbudowana w 1827 roku, czyni ją to drugą najstarszą latarnią na niemieckim wybrzeżu. Dziś działa tu muzeum oraz co ciekawe Urząd Stanu Cywilnego, więc można się tu pobrać. Młode pary na pamiątkę montują przed wejściem symboliczne tablice z imionami i datą ślubu. Latarnia Leuchturme zbudowana została w 1905 r. i liczy 35 metrów wysokości. Udostępniana jest do zwiedzania. Roztacza się stąd wspaniały widok, przy dobrej pogodzie można dojrzeć ląd Danii. Trzecia wieża Peilturm Kap z 1927 r. została zbudowana przez wojsko i służyła mu do 1945 r. Posiada charakterystyczną szklaną kopułę. Ta wieża też jest udostępniana turystom. Z niej można doskonale przyjrzeć się dawnemu grodowi Jaromarburg.
• To nie koniec atrakcji Arkony, gdyż do zwiedzania udostępniono także dwa bunkry. Mniejszy pochodzi z okresu Wermachtu, drugi zaś z okresu NRD. W obu dziś działa galeria i muzeum.
• Od nazwy przylądka Arkona swoją nazwę zawdzięcza ta część jako Basen Arkoński. Znajduje się on między Rugią, Danią, Szwecją i Bornholmem.

20. Dranske

• W Dranske w XIX w. działał duży port pocztowy między Skandynawią a Prusami. Przeładowywano pocztę na mniejsze statki, które płynęły do Stralsundu, albo konno lądem, w zależności od pogody.
• Na południe od miasteczka znajduje się półwyspie Bug, na którym w 1916 r ulokowało się wojsko i trwało tak do 1990 r. Stacjonowały tu głównie jednostki lotnicze. Miasto straciło na znaczeniu po wycofaniu się wojska. Półwysep Bug dziś jest niezamieszkały i spora jego część znajduje się w Parku Narodowym Vorpommersche Boddenlandschaft.

21. Wiek

• W rybackiej wiosce Wiek można zobaczyć w porcie dawny most kredowy z 1914 r., jeden z pierwszych żelbetonowych konstrukcji nad Bałtykiem. Służył on do przeładunku kredy na barki.

22. Schaprode

• Schaprode to po polsku Zabrodzie, albo w tłumaczeniu z języka połabskiego miejsce na wypas owiec.
• We wsi znajduje się zabytkowy gotycki kościół oraz drewniane chaty o bogato zdobionych drzwiach. Na elewacji chat można dojrzeć także wyryte powiedzenia w języku niemieckim i dawnym wariancie połabskim.

23. Hiddensee

• Hiddensee to wyspa, która niegdyś była częścią Rugii. W 1307 r., po silnym sztormie, straciła stałe połączenie z lądem i stała się wyspą.
• Z języka słowiańskiego nazwa wsi brzmi Chycina.
• Wyspa całkowicie wyłączona jest z ruchu samochodowego. Można dostać się do niej tylko promem turystycznym, który za dodatkową opłatą przewozi także rowery.
• Wyspa jest częścią Parku Narodowego Vorpommersche Boddenlandschaft
• Wyspa została pozbawiona lasów po wojnie trzydziestoletniej, aby Szwedzi nie mieli drewna na budowę nowych okrętów. Efektem tych działań są dziś liczne wrzosowiska i połacie rokitnika osiągającego 3 metry wysokości. Sam rokitnik jest symbolem Rugii, w wielu miejscach w regionie można zakupić różnego rodzaju przetwory z tej rośliny. Na wyspie występują też licznie dzikie króliki.
• Kloster – we wsi znajduje się klasztor z XIII wieku. W XIX i XX w. miejsce bardzo popularne przez niemieckich artystów, uczonych, w samym klasztorze mieszkał niemiecki noblista Gerhart Hauptmann, który po śmierci został pochowany na tutejszym cmentarzu. Opisywał tę wyspę jako najbardziej uduchowione miejsce w Niemczech. Swój dom posiadał tu także Albert Einstein.
• Neuendorf – dawna wioska rybacka, która została cała wpisana jako zabytek, taki żywy skansen. Domy głównie pochodzą z 1872 r., kiedy to wielka fala sztormowa zniszczyła wcześniejsze. Zbudowano nowe domy, ustawione w rzędach, bez żadnego ogrodzenia, gdyż tereny między nimi były wspólne. Suszono tu sieci rybackie, były warsztaty techniczne, pastwiska trzody. Mieszkańcy tworzyli wspólnotę, która miała swoje tradycje, a nawet dialekt.
• W północnej części wyspy znajduje się latarnia morska Dornbusch z 1888 r. stoi na wzgórzu 72 m n.p.m., sama posiada 28 m wysokości, dzięki czemu jest doskonale widoczna. Na południu natomiast znajduje się mała 12 metrowa latarnia z 1902 r.

24. Gingst

• Gingst to dawne średniowieczne miasto. Znajdowało się tu jedno z głównych targów handlowych i centrum tkackie. W 1950 r. miasto strawił pożar, o czym przypomina pomnik na rynku. Zachował się na szczęście gotycki kościół z 1300 r. oraz budynek plebanii z 1738 r.
• W zachodniej części miejscowości znajduje się park rozrywki z parkiem miniatur, miejsce chętnie odwiedzane przez dzieci.

25. Ummanz

• Ummanz to niewielka wyspa obok Rugii, liczy około 20 km kw. Na wyspę prowadzi most, za którym znajduje się zabytkowy gotycki kościół.
• Wyspa jest płaska, najwyższe wzniesienie liczy 6,7 m n.p.m. i częściowo zalesiona.
• W północnej części wyspy panują idelane warunki do uprawiania surfingu i kitesurfingu.

26. Samtens

• Samtens to niewielkie miasteczko, w którym znajduje się węzeł komunikacyjny. Niby dogodne położenie, a nazwa miejscowości oznacza samotny, czyli położony z dala od głównych traktów.
• Znajduje się tu okazały kościół gotycki z XIV w. oraz dwór Plüggentin.

27. Rambin

• Rambin natomiast zawdzięcza swą nazwę od rąbania, czyli wyrębu lasu.
• Miejscowość słynie z znajdującego się tu klasztoru św. Jurgena z XIV w.
• Obok we wsi Bessin mieści się kaplica z XV w. “Do świętego krzyża” z ciekawą drewnianą dzwonnicą na dachu.

28. Altefahr

• Altefahr to średniowieczne miasteczko związane z istniejącą tu przeprawą do i z Stralsundu, stąd nazwa „Stara przeprawa”.
• Na wzniesieniu znajduje się kościół św. Mikołaja, patrona rybaków i przepraw wodnych. W okół zachowały się dawne domy. Najciekawszym miejscem jest jednak promenada, z której roztacza się najlepszy widok na miasto Stralsund, którego starówka wpisana jest na listę UNESCO.

29. Parku Narodowy Vorpommersche Boddenlandschaft

• Parku Narodowy Vorpommersche Boddenlandschaft to trzeci co do wielkości park narodowy w Niemczech. Park chwali się, że jest to największe w Europie miejsce zimowiska żurawi 30 tysięcy ptaków. Park obejmuje wyspy i laguny do 10 metrów głębokości. Prawie całe zachodnie wybrzeże Rugii objęte jest ochroną tego parku.
• Nazwę parku można tłumaczyć jako PN Zalewu Zachodniopomorskiego.

Jeżeli zainteresowała Cię Rugia to czas poznać Gotlandię!

Jeżeli spodobał ci się ten tekst i jest ci pomocny w organizacji podróży, to może masz ochotę postawić mi kawę?