Białe Karpaty to pasmo górskie na pograniczu Słowacji i Czech. Rozciąga się na prawie 100 km. Po słowackiej stronie graniczy z doliną Wagu, a po czeskiej z doliną Morawy. Najwyższym szczytem gór jest Wielka Jaworzyna, która liczy 970 m n.p.m. Białe Karpaty posiadają bogaty ekosystem, jeden z cenniejszych w Europie. W górach tych występuje 50% wszystkich czeskich gatunków, czyli około 20000 gatunków zwierząt, z czego 15000 to owady.
Vrsatske Bradla
Vrsatske Bradla to grzbiet skalny zbudowany z wapieni. Od strony wschodniej wapienne skały posiadają strome ściany, co wyróżnia je znacząco na tle zalesionych grzbietów fliszowych. To właśnie od tego wyróżniającego się jasnego koloru całe pasmo Białych Karpat wzięło swoją nazwę.
Warto wdrapać się na szczyt Chmielova, o wysokości 925 m n.p.m., który jest drugą co do wysokości górą w Białych Karpatach. Roztacza się stąd wspaniały widok na góry.
We wsi Vršatské Podhradie znajduje się największy zespół tych wapiennych skał. Występują one także we wsiach Červený Kameň i Lednica. Większość tych farmacji skalnych znajduje się w rezerwatach.
Vršatské Podhradie
Vršatské Podhradie zawdzięcza swą nazwę od istniejącego we wsi od XIII wieku zamku obronnego. Dziś zachowały się tylko ruiny, a do części z nich poprowadzono szlak. Zamek ulokowano na jednej ze stromych wapiennych skał, dzięki czemu był trudny do zdobycia. Posiadał także dogodną pozycję obserwacyjną na dolinę, przez którą przebiegał główny szlak handlowy między Słowacją, a Morawami.
Formacje skalne od dawna były dobrym schronieniem dla ludzi. Na terenie wsi znaleziono dawne groby kultury łużyckiej.
Wielka Jaworzyna
Wielka Jaworzyna to najwyższy szczyt Białych Karpat, liczy sobie 970 m n.p.m. Na szczycie stoi wysoka wieża radiowo-telewizyjna, co wyróżnia szczyt w białokarpackim krajobrazie.
Zbocza Wielkiej Jaworzyny są chronione prawnie już od 1909 r., jest to jeden z najstarszych obszarów chronionych w Czechach.
W okresie cesarstwa Austro-Węgierskiego przebiegała tędy granica między królestwem Austrii a Węgrami, stąd przebiegający tędy szlak zwany jest często Węgierską Ścieżką. Z taką nazwą można spotkać się na niektórych mapach turystycznych.
Oprócz nadajnika na szczycie znajduje się pomnik braterstwa z inskrypcją “Tu bracia zawsze będą się spotykać”. 1 września 1945 na szczycie spotkało się 25 000 Czechów i Słowaków, którzy uczcili w ten sposób przyjacielskie stosunki między oboma narodami. 31 grudnia 1992 r. okoliczni mieszkańcy zorganizowali pielgrzymkę, w ten sposób protestowali przeciw podzieleniu Czechosłowacji. Niestety ich modlitwy nie zostały wysłuchane i dzień później doszło do powstania dwóch odrębnych krajów Czech i Słowacji. Mimo to co roku mieszkańcy organizują sylwestrowe pielgrzymki na szczyt.
Kultywując tradycję przyjaźni między oboma państwami, co roku latem na szczycie odbywa się wielki międzynarodowy festyn.
Ze szczytem związane są dwie legendy. Pierwsza mówi o śpiącym kogucie, który podczas ataku Tatarów wstał i zapiał trzy razy w celu ich przegonienia. Druga natomiast wspomina o zbójniku Jano Zuchle, który uprowadził piękną Aneczkę z pobliskiego zamku i uczynił ją królową Gór nadając jej przy tym nowe imię Jaworzyna.
Kvetna i Vápenky
We wsi Vápenky znajdowały się niegdyś kamieniołomy wapienia. Wydobyty surowiec transportowany był do wsi Kvetna, gdzie wykorzystywano go do produkcji naczyń w hucie szkła. W Vápenkach zachowały się dawne domy robotnicze ówczesnych pracowników kamieniołomu, a w Kvetnej można zwiedzić, działający od 1794 do dziś zakład produkcji wyrobów szklanych.
Čertoryje
Białe Karpaty słyną z rozległych łąk, na których rosną pojedyncze dęby i lipy. Największą z nich, objętą ochroną rezerwatową, jest łąka Čertoryje. Rezerwat liczy ponad 300 ha. Średnio na obszar 100 m kw. przypada około 130 gatunków roślin naczyniowych, co jest czeskim rekordem. Najcenniejszymi okazami są storczyki, które w Białych Karpatach reprezentują 22 gatunki, co jest natomiast rekordem europejskim. Tak cenny ekosystem został wpisany w 1996 r. na listę rezerwatów biosfery UNESCO. Białe Karpaty są także chronione poprzez utworzenie w obu krajach parków krajobrazowych.
Nazwa Čertoryje wywodzi się od często występujących tu osuwisk ziemi. Okoliczni mieszkańcy ich powstanie przypisują działalności diabła – czarta, stąd czart który ryje.
W całych Białych Karpatach wyróżnia się 42 łąki, łącznie około 1127 ha. Rośnie na nich łącznie 800 gatunków roślin, z czego 127 jest zagrożonych.
Relacja filmowa
A jeżeli jesteście ciekawi co można zwiedzić po stronie Czeskiej to zapraszam na wpis o zaskakującym regionie Slovensko, w którym rozlewa się więcej wina niż piwa.
Morawy – byle wino zamiast piwa!
