Morawy – byle wino zamiast piwa!

W listopadowy długi weekend wybraliśmy się w Białe Karpaty. Szukając noclegu natrafiłem na region Slovensko (wschodnie Morawy) i stolicę regionu Uherskie Hradiste, które okazało się być stolicą wina. Jak na Czechy to dość zaskakujący fakt, że jest miejsce gdzie pije się więcej wina niż piwa. Mimo, że to listopad i już dawno po zbiorach, uznaliśmy, że musimy się pokręcić po okolicy i pozwiedzać ten ciekawy region, zwłaszcza, że znalazłem kilka ciekawych kompleksów piwnic winnych. Po czesku piwnica do sklep, więc znajdując na mapie hasło sklepy vinne nie zdziwcie się, że może tam nie być monopolowego. 

A jeżeli interesuje Was czym są Białe Karpaty i co można tam zobaczyć zapraszam na wpis: Białe Karpaty – #wpogonizaciekawostką

Slovacko – Słowacja Morawska

Slovacko to nazwa regionu południowo-wschodnich Moraw, który wyróżnia się silnym kultywowaniem tradycji kulturowych i folklorystycznych. Tutejsza ludność posiada swoje stroje, posługuje się swoją gwarą. Mieszkańcy tego regionu mają wiele wspólnego z sąsiadami zza miedzy i gór, stąd też można często spotkać nazwę tego regionu – Słowacja Morawska.

Kultywowane tu tradycje zostały wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturalnego ludzkości UNESCO jak chociażby “Pochód Królów”. Ta cykliczna impreza odbywa się w maju. “Królem” jest chłopiec w wieku 12-15 lat, który jedzie na białym koniu w bardzo bogatym folkowym kobiecym stroju, w ustach trzyma różę, aby utrzymać powagę pełnionego stanowiska, król nie może się uśmiechać. Obok króla maszeruje dwóch niepełnoletnich młodzieńców. Zgromadzona publiczność składa dary królowi, wierząc, że przyczyni się to do obfitych plonów w nowym roku.

Jeżeli jesteście ciekawi jak wygląda taki pochód króla to zapraszam tutaj. 

Nechory – winne piwnice

Pierwszą wsią z tak zwanymi piwnicami winnymi, którą pojechaliśmy zobaczyć były Nechory, a tak naprawdę Prušánky, gdyż Nechory to tylko część wsi, w której nie ma domów, ani gospodarstw. Znajdują się tu tylko piwnice z nadbudówkami, które przypominają małe domy. W takich domkach znajdowały się prasy do wyciskania soku z winogron, magazyny narzędzi oraz oczywiście zejście do piwnic, w których wino leżakuje. Niektórzy budowali jeszcze jedno piętro z pomieszczeniem mieszkalnym, aby po spróbowaniu swoich trunków nie było trzeba wracać do domu. 

Z tym piciem wina związana jest legenda dotycząca nazwy tego zespołu piwnic. Ponoć, któregoś wieczoru po długich degustacjach, jeden z uczestników biesiady padł od nadmiaru wina. Jego towarzysze spytali się czy nie jest przypadkiem chory, padła tylko jedna odpowiedź, że nie jest chory (Nechory), a tylko pijany. 

Druga legenda mówi, że niegdyś piwnice znajdowały się w centrum wsi obok kościoła. Z każdą niedzielą, było coraz mniejsze zainteresowanie kazaniami proboszcza, a coraz większe tutejszymi trunkami. Właściciel ziemski postanowił ukrócić te zmiany i nakazał przenieść piwnice dalej za wieś.  

Nechory to zespół około 450 piwnic, w niektórych z nich działają dziś także kawiarnie i restauracje. Samochód można zostawić na sporym parkingu obok piwnic i pieszo zagubić się w plątaninie wąskich uliczek.
Pod koniec listopada organizowane jest święto Otwartych Piwnic, podczas którego można degustować młode, tegoroczne wino.

Plže – winne piwnice

Plže to drugi kompleks piwnic, który odwiedziliśmy. Znacząco różny od Nechorów. Tutaj piwnice znajdują się na zboczu wzniesienia, przez co znajdują się na kilku poziomach. Do każdej piwnicy prowadzi charakterystyczne, murowane, otynkowane na biało wejście z niebieskim pasem u dołu. Niektóre wejścia posiadają malowane, folkowe wzory kwiatowe. 

Tutaj też kompleks piwnic, a jest ich około 80, znajduje się z dala od wsi Petrov, gdyż we wsi występują zbyt wysokie stany wód gruntowych.

Szacuje się, że są to najstarsze piwnice winne w Czechach, pierwsze wzmianki pochodzą z XVI wieku. 

W niektórych piwnicach znajdują się także tzw. lochy, czyli doły w ziemi, służące do przechowywania kosztowności, a także dzieci w czasie najazdu wroga. 

Istnieje tutaj mały sklepik z tutejszymi winami i pamiątkami. W centrum piwnic jest plac ze stołami biesiadnymi, więc wybierając się w te strony warto wyczytać kiedy będzie jakiś festyn. 

Uherské Hradiště – stolica regionu

Uherské Hradiště to stolica regionu Slovensko. To tutaj zatrzymaliśmy się na cały weekend. Miasto ulokowane jest na szlaku węgierskim między Pragą, a Budapesztem, stąd pierwszy człon nazwy miejscowości, który oznacza Węgierski (Uherskie). Drugi człon Hradiste natomiast oznacza ufortyfikowaną osadę, i rzeczywiście miasto tylko raz zostało zdobyte. Do dziś zachował się niewielki fragment murów miejskich z małą bramą zwaną Maciejową, gdyż sam król Węgier Maciej Korwin musiał się ukłonić wchodząc do miasta. 

Miasto posiada ciekawą historię, gdyż zostało założone przez dwa sąsiednie miasta. Stare Miasto i Kunovice. Włodarze obu miast dogadali się, że przydałby się nowy ośrodek miejski, z nowymi placami targowymi, ratuszem, systemem obronnym. Ponieważ niedokońca się dogadywali uznali, że powstaną dwa rynki. Dzisiejsze Mariańskie Namesti zarządzane było przez Stare Miasto, a dzisiejsze Masarykovo Namesti przez Kunovice. Oba place łączy wąska ulica Prostřední (pol. Środek) przy której powstał ratusz. Jego wieża jest odchylona od pionu i często zwana jest Słowacką Pizą. Sama ulica była wąska, gdyż w czasie zamieszek między włodarzami placów, łatwo było ją zamknąć. 

Kolejną pamiątką po szlaku węgierskim jest ul. Havlickowa, która nie wychodzi pod kątem prostym z placu Masarykovo, a pod skosem, podobnie jest z ulicą Grodzką w Krakowie. Obie ulice istniały przed nową lokacją miasta.

Z biegiem lat miasto się rozwijało, a waśnie zanikały, zbudowano nowy ratusz, powstały nowe wspólne inwestycje. Dziś Uherske Hradiste, Stare Miasto i Kunovice tworzą wspólną trójmiejską aglomerację. 

11 listopada na dzień Świętego Marcina w mieście odbywa się Święto Wina. O 11:11 na plac zajeżdża Święty Marcin i błogosławi tegorocznym winom. Potem odbywają się degustacje i koncerty. W sklepach, w tym także w popularnych marketach, można kupić młode wino tutejszych producentów, dobra pamiątka z podróży. 

Vlčnov – winne chaty

Na obrzeżach wsi Vlčnov znajdują się Vlčnovské búdy, czyli chaty. Tutaj nie budowano piwnic, a wino przetrzymywano w drewnianych chatach o grubych, otynkowanych ścianach. Pierwsze wzmianki o tego typu budynkach pochodzą z XVI w. Obecne budy pochodzą z XIX i XX wieku. Chaty znajdują się na wzgórzu, z którego roztacza się piękny widok na Białe Karpaty, na końcu drogi znajduje się wieża widokowa. Zespół ten już nie jest taki spektakularny, więc polecam wybrać się tu raczej po drodze w inne miejsce.

Veletiny – winne chaty

To kolejna wieś z drewnianymi chatami winnymi, niektóre z nich są kryte strzechą co dodaje im uroku. 

Luhacovice – uzdrowisko

Luhacovice to czwarte co do wielkości uzdrowisko Czech, największe na Morawach. Wybraliśmy się tutaj w drodze do domu. Lecznicze źródła odkryto już w XII w. Do dziś sześć z nich ma naturalny wypływ, kilkanaście kolejnych zostało sztucznie wywierconych. Tutejsze wody stosuje się w leczeniu schorzeń układu oddechowego, ruchowego, czy cukrzycy.

Park Zdrojowy to główny punkt miejscowości. Znajdują się tu najważniejsze źródła dostępne bez żadnych opłat. Na środku stoi tzw. Jurkovicuv Dum, symbol uzdrowiska. Ten secesyjny budynek zaprojektował czeski architekt Duszan Jurkowicz. Warto zwrócić uwagę też na pobliską kolumnadę spacerową. To wyjątkowy zabytek Czech z lat 40. XX w. piękny przykład modernizmu, liczy ona 126 metrów długości, a w centralnym budynku tej promenady mieści się najsłynniejsze źródło Vincentka.

Ciekawym budynkiem jest także Dom Zdrojowy Bedricha Smetany w stylu późnej secesji. Przed budynkiem znajduje się tzw. brukselska fontanna zaprojektowana przez Jana Kavana, niegdyś zdobiła Czechosłowacki Pawilon na targach EXPO 1958 w Brukseli. 

Będąc w Luhacovicach nie można pominąć sklepu z Lazenskimi Oplatkami, czyli Zdrojowymi Oblatami. To kolejny symbol uzdrowiska. Ich słodki zapach unosi się w powietrzu. Dwa opłatki zlepione są smakową masą, a smaków jest tysiące. W niektórych punktach opłatki są podgrzewane. 

Największym minusem uzdrowiska jest zakaz spacerowania z psami, więc musiałem samotnie oblecieć najważniejsze punkty parku zdrojowego, zostawiając Kasię i Gadżeta w samochodzie.