Toskania to bez wątpienia jedno z najpiękniejszych regionów Włoch. Na ten tytuł wpływa niesamowity krajobraz, który o każdej porze roku wygląda bajecznie, a także bogata historia oraz różnorodność atrakcji. Zapraszam do zapoznania się z ciekawostkami z 12 toskańskich destynacji. Jak komuś mało, to mam przygotowaną też broszurę z 20 miejscami i praktycznymi informacjami. Szczegóły w ostatnim akapicie.
1. Florencja
- Miasto założone przez Juliusza Cesara, jako Fluentia (między dwoma rzekami). Dogodne położenie na szlaku szybko wzbogaciło miasto i zaczęto nazywać je Florentia, czyli miastem dobrobytu. Do dziś w siatce ulic można dojrzeć układ rzymskiego garnizonu.
- Od setek lat miastem władał ród Medyceuszy, którzy doprowadzili do bogactwa miasta. Niegdyś najbogatsze miasto świata. Lorenzo Wspaniały sprowadził do miasta licznych artystów i uczonych, którzy wychodząc poza ramy średniowiecznego myślenia rozpoczęli nową epokę zwaną renesansem. Florencja zwana jest kolebką renesansu.
- Trzech papieży pochodziło z rodu Medyceuszy.
- Podczas jednoczenia Włoch w XIX w. Florencja była stolicą przez 6 lat.
- Dialekt florencki stał się kolebką dzisiejszego j. włoskiego.
- W 1966 roku przez miasto przeszła wielka powódź, zalała też słynny most Ponte Vecchio (Stary Most, najstarszy w mieście, zwany też mostem złotników), przez co wiele biżuterii z tutejszych kramów trafiło do rzeki, możliwe, że do dziś jakieś złoto zalega na dnie rzeki Arno.
- Miasto co roku zarabia na turystach 2,5 mld € (⅓ dochodów miasta), od kwietnia do października w mieście jest więcej turystów niż mieszkańców, a mieszka tu ok. 330 tysięcy osób.
- Na 15 najczęściej odwiedzanych muzeów we Włoszech, 10 znajduje się we Florencji, występuje tu najwięcej dzieł sztuki na kilometr kwadratowy, co jest rekordem światowym.
- Syndrom Stendhala – objawia się on kołataniem serca, omdleniami, zawrotami głowy, halucynacjami. Spowodowane one są przytłoczeniem otaczającej cię sztuki. Stendhal opisał swoje przeżycia w 1817 r., ale dopiero w latach 70. XX w. zdiagnozowano i opisano tę przypadłość. W 1996 r. nakręcono we Florencji horror pt. Syndrom Stendhala.
- Kopuła katedry jest największą ceglaną kopułą na świecie.
- Fontanna dzika przy historycznej hali targowej, pieszczotliwie nazywana jest prosiaczkiem. Włożenie monety do jego pyszczka spełnia marzenie, a potarcie go od góry sprawia, że do Florencji się niedługo wróci.
- Pod domem Dante Alighieri, na jednej z kamiennych płyt jest wyrzeźbiona twarz pisarza.
2. Formacje Skalne Balze
- Miliony lat temu na tym terenie znajdowało się wielkie jezioro, na dnie którego osadzał się piach i muł. Po wypiętrzeniu się półwyspu Apenińskiego (Włoskiego „buta”) zaczęły działać procesy erozyjne, które uformowały dzisiejsze wychodnie skał osadowych.
- Już sam Leonardo da Vinci opisał zachodzący tu proces geomorfologiczny. Sam był zachwycony tym miejscem i wielu historyków sztuki uważa, że to właśnie te skały widać na wielu jego obrazach, w tym w tle Mona Lisy.
- Słowo Balze oznacza falbanki i przyznać trzeba, że taki kształt przypominają tutejsze formacje.
3. Montepulciano
- Palazzo Bucelli – u dołu elewacji tego pałacu można dojrzeć etruskie płaskorzeźby pochodzące z urn i płyt nagrobnych.
- Bravio delle botti – jest to nazwa święta miasta, które odbywa się w każdą ostatnią niedzielę sierpnia Główną atrakcją są wyścigi w toczeniu beczek z winem (ok. 80 kg). Niedaleko Porta al Prato widnieją linie startowe. Wyścig kończy się na głównym placu Piazza Grande, do pokonania jest dystans 1800 metrów, który wiedzie wąskimi drogami pod górę.
- W miejscowości tej kręcono film Sagę Zmierzch. W książce i w filmie występuje miasto Volterra,, którego władze nie zgodziły się na nakręcenie filmu, co było oczywiście strzałem w kolano. Dziś Montepulciano przyciąga tysiące wielbicieli tej sagi.
- Region słynie z wina Nobile di Montepulciano, jest to czerwone wino z aromatem fiołków – zostało „nobilitowane” w 1549 roku, gdy sommelier papieża Pawła III ogłosił je „najdoskonalszym winem, winem dla arystokracji”.
- W mieście znajduje się wiele piwnic winnych, po których organizowane są wycieczki z degustacją.
4. Pienza
- W Pienzie (wtedy o nazwie Corsignano) urodził się papież Pius II. Nie zapominając o swoim rodzinnym mieście, postanowił je przebudować i udoskonalić. Wszystko to w duchu nowej epoki renesansu. Niestety Pius II siedział na tronie piotrowym tylko 6 lat i nie do końca udało się przekształcić miasto. Zakłada się dziś, że jest to pierwsze miasto o renesansowym założeniu urbanistycznym, dzięki czemu zostało wpisane na listę UNESCO.
- Mimo renesansowej rozbudowy, papież Pius II zakazał przebudowy tutejszego kościoła, dzięki czemu zachował on swój oryginalny XV wieczny wygląd. Świątynia zbudowana jest na skale, która się osuwa. Wewnątrz kościoła widać liczne pęknięcia, sama absyda znajduje się niżej niż nawa główna. Oczywiście dziś przeciwdziała się dalszemu osuwaniu i dokładnie je monitoruje.
- W południowej części Pienzy znajdują się urokliwe uliczki: Miłości, Szczęścia i Pocałunku.
- Dogodne położenie na skale, powoduje, że słońce zalewa każdą część miasteczka, stąd zwane jest miastem światła.
- Obok katedry znajduje się pałac zbudowany dla Piusa II, wewnątrz jego muzeum.
- Pod murami miejskimi znajduje się kościółek z IX w., w którym ochrzczono Piusa II, wtedy Eneasza Sylwiusza Piccolomini.
- Miasto słynie z produkcji sera: pecorino di Pienza. Z czego ser nie pochodzi stąd. 50-60 lat temu dolina nie była atrakcją turystyczną i ludzie uciekali stąd. Rząd zaczął sprzedawać rolnikom tanio działki, dzięki czemu zaczęli ponownie się tu osiedlać sprowadzając ze sobą owce, a razem z nimi produkcję sera.
5. Droga Gladiatora
- Pienza przyciąga wielu turystów filmem Gladiator, który był kręcony na jego przedmieściach.
- Zejście do punktu widokowego jest strome, ile się zejdzie tyle trzeba potem wejść, lepiej założyć wygodne obuwie.
- Ponieważ miejsce jest ciągle rozdeptywane przez turystów, zaniechano sadzenia tu zboża, więc ciężko odtworzyć dziś scenę z filmu.
- W okolicy kręcono także „Romeo i Julia”, „Angielski Pacjent”, czy „Włoskie Wakacje”.
6. Forteca Radicofani
- Forteca zbudowana została w XII w., na miejscu dawnego zamku, na wulkanicznej skale bazaltowej.
- Posiada charakterystyczną wieżę, która widoczna jest z daleka i dla fanów Tolkiena przypomina tę z Władcy Pierścienia.
- Na wieży znajduje się taras widokowy, z którego roztacza się wspaniały widok na okolicę, w tym na wygasły wulkan Monte Amiata.
- U podnóża fortecy znajduje się miasteczko Radicofani, które zbudowane jest z chropowatych ciemnych skał bazaltowych, co daje mu wyjątkowego uroku.
- Z miastem i fortecą związana jest postać Ghino di Tacco, słynnego toskańskiego rozbójnika, zdobywcy twierdzy w XIV w. Zwany jest też toskańskim Robin Hoodem.
7. Bagni San Filippo
- Region ten leży u podnóża wygasłego wulkanu Amiata, dzięki czemu pod ziemią zachodzą do dziś procesy termalne. Wiele gorących źródeł trafia na powierzchnię.
- To właśnie w Toskanii, w 1934 r. powstała pierwsza elektrownia geotermalna na świecie.
- W Toskanii jest pięć ogólnodostępnych źródeł termalnych, w tym właśnie Bagni San Filipo.
- Już Etruskowie wiedzieli, że te wody mają właściwości lecznicze.
- Służą w łagodzeniu objawów układu oddechowego, układu nerwowego, schorzeń stawów i problemów skórnych.
- Woda bogata jest w wapń i siarczany, stąd wydobywa się tu charakterystyczny zapach oraz tworzą się charakterystyczne białe formacje skalne, zwane trawertynami.
- Najgorętsze źródło ma tutaj 52 st. C, ale zostało ogrodzone siatką, w niższych partiach woda ma 37-40 st. C.
- Kręcono tu film „Cuda” z Monicą Bellucci.
- Po kąpieli na ciele pozostaje biały osad, a brakuje tutaj infrastruktury w postaci prysznicy.
8. Pitigliano
- Miasto zbudowane zostało przez Etrusków na tufie wulkanicznym. Z tej skały zbudowana jest też większość budynków w mieście. Tuf nie należy do stabilnych skał, przez co miastu grozi katastrofa budowlana. Wielu mieszkańców wyprowadziło się, a ich mieszkania stoją puste.
- Przez wieki miasteczko zamieszkiwane było przez sporą społeczność żydowską i dziś często nazywane jest Małym Jeruzalem.
- W XVI wieku powstała okazała cytadela oraz akwedukt, który doprowadza wodę na główny plac miasta.
- Warto wejść do katedry z XIII w. oraz zwrócić uwagę na Palazzo Orsini, w którym znajduje się lokalne muzeum.
- W północnej części głównego placu stoi pomnik chłopa z osłem jako symbol trudu pracy, który został wniesiony przez mieszkańców dla rozwoju miasta.
- Region słynie z produkcji wina Bianco di Pitigliano.
- Na zachodzie, u podnóża miasta ciekawe etruskie drogi prowadzące na cmentarz, stąd jej nazwa „droga umarłych”. Droga wykuta została w tufie, przy cmentarzu można znaleźć wnęki (groby) z VII i VI w. p.n.e.
9. Terme di Saturnia
- To tu Etruskowie zbudowali pierwszą osadę o nazwie Aurinia, następnie Rzymianie zmienili ją na Saturnia i zbudowali pierwsze budynki do wykorzystywania wód w celach zdrowotnych.
- W średniowieczu powiązano wody termalne z działaniem diabła, sam Dante w Boskiej Komedii opisał właśnie to miejsce w jednej z pieśni piekielnych.
- Woda ma zazwyczaj 37,5 st. C
- Wody służą w łagodzeniu objawów układu oddechowego, układu nerwowego, schorzeń stawów i problemów skórnych.
- Woda bogata jest w wapń i siarczany, stąd wydobywa się tu charakterystyczny zapach oraz tworzą się charakterystyczne białe formacje skalne, zwane trawertynami.
- Obok źródeł znajduje się restauracja i sanitariaty z prysznicami, dzięki czemu można się obmyć z osadu, który pozostaje na ciele.
10. Talamone
- Talamone to małe portowe miasteczko, zbudowane na skale.
- W najwyższym punkcie miasteczka znajduje się Rocca, twierdza z XIII w., rozbudowana w XV w.
- W mieście liczne restauracje, oczywiście z doskonałymi rybami i owocami morza.
- W Talamone kręcono film o Jamsie Bondzie „Quantum of solace”.
- Na cmentarzu przepiękne mauzoleum dawnego właściciela miasta.
- Z miastem związana jest postać Giuseppe Garibaldiego, bohatera narodowego, który zjednoczył Włochy.
11. Park Natury Maremma
- Wybrzeże Maremma to jedno z najdzikszych wybrzeży całych Włoch.
- Jest to pierwszy obszar w Toskanii, który został objęty ochroną przyrody.
- Obszar jest mało zagospodarowany turystycznie, możliwe, że przez złą sławę, którą rozpoczął już Dante pisząc, że to „gorzki i smutny region”.
- W parku spotkać można wolno biegające konie, krowy, jelenie oraz dziki, które są symbolem parku.
- Wieczorową porą można spotkać także jeżozwierza. Włochy to jedyny kraj w Europie, gdzie te zwierzęta żyją na wolności.
- W parku poprowadzone są szlaki piesze i rowerowe.
- Na wielu wzgórzach zachowały się średniowieczne wieże obronne.
12. Siena
- Legendarne miasto założone przez Seniusa, bratanka Romulusa założyciela Rzymu, stąd na wielu placach pomnik wilczycy karmiącej Romulusa.
- Siena przez setki lat walczyła o miano stolicy Toskanii z Florencją.
- 2 lipca i 16 sierpnia na głównym placu Del Campo odbywają się wyścigi konne Palio.
- Plac del Campo jest pochylony, aby woda spływała w jedno miejsce do kanału. Plac wyłożony jest cegłą i podzielony jest jasnymi pasami na 9 części, na cześć Rady Dziewięciu, którzy rządzili miastem i zdecydowali o budowie placu.
- Obok ratusza wieża di Mangia, na cześć strażnika który przejadał od razu swoją pensję. Wieża ma 102 m wysokości, żeby przebić wysokością dzwonnicę katedralną. Siena popierała cesarstwo, a nie papiestwo, dlatego też przegrała z Florencją.
- Katedra to cudowny przykład gotyku, wymyślono rozbudowę katedry, by stworzyć największy kościół ówcześnie na świecie, ale budowę niestety przerwano. Do dziś zachowały się fragmenty rozbudowy, obecny kościół miał być transeptem.
- Wnętrze katedry robi piorunujące wrażenie, uwagę zwracają mozaiki na posadzce oraz wnętrze biblioteki. Przy zachodnim (bocznym) wejściu do katedry, na elewacji widnieje Magiczny Kwadrat, pięć słów które tworzą palindrom w dwóch płaszczyznach.
- Palazzo Salimbeni to siedziba banku, który działa nieprzerwanie od średniowiecza, jeden z najdłużej działających banków na świecie. Przed budynkiem pomnik pierwszego włoskiego ekonomisty.
- Bazylika św. Katarzyny, wewnątrz jest zabalsamowana głowa świętej.
- Warto spróbować słodkiego wina Via Santo i migdałowego ciasteczka riccirelli.
Broszura o Toskanii
Jeżeli jesteś zainspirowany wyjazdem do Toskanii, to mam przygotowaną broszurę z 20 miejscami z dodatkowo podanymi informacjami o parkowaniu i ich współrzędnymi. Wystarczy postawić mi kawę za 25 zł i w opisie napisać „Broszura Toskania”, a wspomnianą broszurę wyślę w formacie pdf do Ciebie.
Przykładowe strony broszury:
