T – Tuf wulkaniczny
Toskania, jak wiele innych regionów Włoch, jest bogata w wulkany. Ostatnia erupcja w tym regionie miała miejsce w 1282 r. z wulkanu Larderello. Nad doliną d’Orcia góruje szczyt Amiata, to też dawny wulkan, ale jego ostatnia erupcja miała miejsce ok. 10 000 lat temu. Te dawne erupcje pozostawiły po sobie wiele formacji skalnych, w tym pokłady tufów, czyli fragmentów lawy zlepionej z piaskiem i żwirem. Tuf jest łatwą w obróbce skałą, stąd wiele miasteczek budowanych było na tufie i z tufu. W Toskanii takimi osadami jest chociażby Radicofani, Sovana czy Pitigliano, zwane z resztą miastem na tufie (la Citta del Tufo)
O – Opiekun
Cyprysy to nieodłączny element i wręcz symbol toskańskiego krajobrazu. Od setek lat sadzone przy drogach i domostwach. O każdej porze roku stoją dumnie, stąd zwane są często opiekunami bądź strażnikami Toskanii. I coś w tym jest, gdyż system korzeniowy cyprysów jest bardzo rozległy, dzięki czemu utwardza podłoże i nie dopuszcza do osuwania się ziemi.
S – Syndrom Stendhala
Od setek lat Florencja zapraszała do siebie wybitnych artystów, którzy pozostawili po sobie światowy dorobek sztuki. Wysokie rody, w tym Medyceusze, zapoczątkowali wspaniałą kolekcję na najwyższym poziomie. Dzięki temu na 15 najczęściej odwiedzanych muzeów we Włoszech, 10 znajduje się we Florencji. Występuje tu najwięcej dzieł sztuki na kilometr kwadratowy, co jest rekordem światowym.
Oglądając te wspaniałe kolekcje i samą architekturę miasta możemy dostać drgawek, zawrotów głowy, przyspieszonego bicia serca, czy nawet halucynacje i omdlenia. Po raz pierwszy taką reakcję na mnogość cennej sztuki opisał w 1817 r. Stendhal. 150 lat później, współczesna medycyna zdiagnozowała i opisała tę przypadłość i nazwała ją Syndromem Stendhala.
W 1996 roku, właśnie we Florencji, nakręcono horror pt. Syndrom Stednhala.
K – Kąpiele termalne
Dawne wulkany (opisane pod literą T) dają o sobie znać do dziś w postaci, płytko występujących wód geotermalnych i ich źródeł na powierzchni. To właśnie w Toskanii, w 1934 r. powstała pierwsza elektrownia geotermalna na świecie.
Wiele z tych źródeł wypływa na powierzchnię. Woda posiada około 37-40 st. C, czasami nawet około 50 st. C. Bogata jest w wapń, dzięki czemu przy jej wypływie tworzą się charakterystyczne białe formacje skalne, zwane trawertynem. Woda też posiada nieprzyjemny zapach, z powodu występowania siarki.
W Toskanii jest pięć ogólnodostępnych źródeł termalnych, w których można zażywać lecznicze kąpiele. Oczywiście można się też wybrać do specjalistycznych hoteli SPA.
A – Antyczne pamiątki
Co tu dużo pisać Włochy, w tym i region Toskanii, to jedna z kolebek cywilizacji. Do dziś w wielu miejscach widoczne są pozostałości po Etruskach, czy Imperium Rzymskim. Ciekawą pamiątką po antycznych czasach jest Droga umarłych i cmentarz etruski w miejscowości Pitigliano. Sam układ urbanistyczny starego miasta we Florencji pochodzi z okresu, kiedy stacjonował tu garnizon rzymski. Ciekawym miejscem jest także Volterra, gdzie stoją ruiny amfiteatru.
N – Nektar bogów
Myśląc wino, często przychodzą nam na myśl Włochy, zwłaszcza region Toskanii, który posiada znakomite warunki do uprawy winogron. Jeżdżąc po Toskanii co krok mijamy setki większych i mniejszych winnic. Każde miasteczko chwali się swoim wyśmienitym winem: Vino Nobile di Montepulciano, Vino Brunello z Montalcino, Vino bianco di Pitigliano, Vino di Chianti, Vino via Santo di Siena, czy Vernaccia di San Gimignano.
I – Idea
Florencją przez setki lat władał ród Medyceuszy, we krwi mieli miłość do sztuki, dzięki czemu do miasta i regionu sprowadzali wielu artystów i uczonych. Za czasów Lorenzo Wspaniałego w mieście wykiełkowała nowa idea, uciekająca od myśli średniowiecznej. Narodził się wtedy renesans, a Florencja uważana jest właśnie za jego kolebkę. Toskania bogata jest w zabytki z okresu renesansu, chociażby Pienza, gdzie powstał pierwszy renesansowy układ urbanistyczny.
A – Atelier
Toskania przyciąga turystów nie tylko pięknymi miastami, ale także wspaniałymi krajobrazami, które zachwycają o każdej porze roku. Nie bez przyczyny dolina d’Orcia wpisana została na listę UNESCO. Nie tylko turyści pokochali to miejsce, ale także artyści i filmowcy. Skały Balze, pod Florencją, zachwycały samego Leonarda Da Vinci i historycy sztuki uważają, że to je właśnie widać w tle jego obrazów, w tym Mona Lizy. Toskania od lat jest także tłem dla wielu filmów, najsłynniejszym jest chyba Gladiator i słynna scena bohatera idącego przez zboże (Pienza), czy Sagę Zmierzch (Montepulciano). Kręcono tu także Romea i Julię, Angielskiego Pacjenta, Włoskie Wakacje, czy Jamesa Bonda.
Zapraszam do zapoznania się 12 miejscami, które warto odwiedzić w Toskanii:
Toskania – co zobaczyć?
