Nazwa Bielsko-Biała składa się z 12 liter, stąd zapraszam do zapoznania się z dwunastoma miejscami, które mogą cię zaskoczyć.
B – Bielsko
Pewnie Was to nie zdziwi, ale Bielsko-Biała to niegdyś były dwa osobne miasta – Bielsko i Biała. Bielsko znajduje się po zachodniej stronie rzeki Biała. Jego powstanie nie jest dokładnie znane, wiadomo, że rozwijały się równolegle dwa ośrodki osadnicze tzw. Stare Bielsko, czyli dawne grodzisko, którego pozostałości można zwiedzać w płn.-zach. części miasta oraz tzw. Wzgórze Miejskie, czyli dzisiejsza starówka. W 1400 r. spłonęło grodzisko i Wzgórze Miejskie stało się głównym centrum ośrodka miejskiego.
I – Iglica wieży katedralnej
Katedra pw. św. Mikołaja to budynek o rodowodzie gotyckim, ale jego wygląd to efekt rozbudowy z początku XX w. w stylu neoromańskim. Architektura wieży nawiązuje stylem do włoskich kampanili. Wieńcząca ją iglica sięga 61 metrów, czyniąc katedrę najwyższą budowlą w mieście (no nie licząc kominów).
E – Elektryczny tramwaj
Bielsko-Biała może poszczycić się pierwszą w Galicji siecią tramwajów elektrycznych, trzecią na terenie dzisiejszej Polski, po Wrocławiu i Elblągu. Tramwaj uruchomiono 11 grudnia 1895 r. Linia nr 1 jeździła z dworca kolejowego przez centrum do tzw. Lasu Cygańskiego, ponieważ znajdowało się tam miejsce wypoczynku i dzielnica willowa. Tramwaj w Bielsku-Białej został zlikwidowany w latach 70. XX w. Oryginalny wagon tramwajowy stoi dziś na rogu ul. Partyzantów i ul. Michałowicza.
L – Luter Marcin
Jedyny pomnik Marcina Lutra w Polsce, stoi pod kościołem ewangelickim w Bielskim Syjonie, czyli dzielnicy powstałej po ogłoszeniu tzw. patentu tolerancyjnego dla niekatolickich wyznań. Wokół placu Marcina Lutra, powstał kościół ewangelicki, dwie szkoły, internat, cmentarz, oraz studnia pastorów, czyli grobowiec-pomnik zasłużonych pastorów. Ewangelicy pełnili ważną rolę w rozwoju miasta, przybyli tu z Dolnego Śląska i Saksonii już w XIII w. W tym słowiańskim regionie istniała tzw. niemiecka wyspa językowa.
S – Sala koncertowa Cavatina Hall
Sala koncertowa mieści się w kompleksie nowoczesnych biurowców, pierwszych klasy A w Bielsku-Białej. Za jej budową stoi prywatny inwestor, więc jest to też jedyna, na tą skalę, prywatna sala koncertowa w Polsce. Główna sala może pomieścić prawie 1000 osób. Cavatina Hall posiada ciekawą architekturę budynku, przypominającą szklaną muszlę.
K – Klimczok
Okazuje się, że Bielsko-Biała ma bardzo obszerne granice, gdyż południowe krańce miasta biegną przez Beskid Śląski i przecinają wierzchołek Klimczoka, czyniąc go najwyższym punktem Bielska-Białej. Klimczok liczy 1117 m n.p.m. i niegdyś nazywał się Skałką, od skał i szczelin na szczycie. W jednej z jaskiń chował się tutejszy rozbójnik Klimczok i od jego nazwiska zaczęto nazywać tę górę.
O – Orzeł
W Białej w 1701 r. powstała pierwsza w Małopolsce Apteka pod Białym Orłem. Przy tej samej ulicy, ale dwieście lat później powstał Hotel pod Orłem, ówcześnie najokazalszy hotel w Białej. Przebywał tu ostatni cesarz Austrii Karol I Habsburg, czy polski marszałek Józef Piłsudski. W gmachu znajduje się sala Reduta, jedna z najpiękniejszych w kraju. Dziś w parterze budynku działa Pasaż pod Orłem.
B – Biała
Biała znajduje się po wschodniej stronie rzeki Biała, i jej początki przypadają na XVI wiek, jako osada sukiennicza. W 1723 r. Biała uzyskała prawa miejskie i często nazywana była Białą Krakowską. Gdy Bielsko i Biała znalazły się razem w Galicji, zaczęły zacieśniać współpracę i rozwój, zwłaszcza w dziedzinie włókiennictwa. Pod koniec XIX w. zaczęły pojawiać się pierwsze określenia Bielsko-Biała, jako jeden ośrodek miejski. Oficjalne połączenie obu miast nastąpiło jednak dopiero w 1951 r.
I – Ikona polskiej motoryzacji
W Bielsku-Białej działała Fabryka Samochodów Małolitrażowych, w skrócie FSM, w których produkowane były kultowe polskie samochody w tym Syrena 105 i Maluch, czyli Fiat 126p i 126p BIS. Historyczny egzemplarz Malucha można obejrzeć w Muzeum Stara Fabryka.
A – Architektura
Największy rozwój miasta przypada na przełom XIX i XX w. Powstawały wtedy okazałe gmachy i bogate kamienice. Bielsko-Białą zaczęto nazywać Małym Wiedniem. Pięknym przykładem jest ratusz, który przypomina Wiedeński Pałac Sprawiedliwości. W nurcie popularna była wtedy secesja, dlatego wiele gmachów posiada właśnie ten styl. Najciekawszym przykładem to Kamienica pod Żabami przy Placu Wojska Polskiego.
Ł – Łowca Zwierząt – Pampalini
Pampalini to jeden z bohaterów kreskówek, które powstały w Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Studio to powstało w 1947 r. w Katowicach, żeby po roku przenieść się do Wisły, a potem na stałe do Bielska. Kręcono tu głównie bajki dla dzieci, w tym przez 23 lata Reksia i Bolka i Lolka. Większość bohaterów z tych kultowych kreskówek ma na mieście swój pomnik.
A – Aleksander Józef Sułkowski
Aleksander Józef Sułkowski był pierwszym Księciem Bielskim, a także szambelanem króla polskiego Augusta III. Od zakupu zamku w 1752 r. rozpoczął prawie 200 letnią historię rodu Sułkowskich w Bielsku. Zamek w Bielsku-Białej, jest najstarszym zabytkiem miasta, a jego historia sięga XIV wieku.
ABC… Bielsko-Biała – film
Zapraszam do obejrzenia filmowej relacji z ABC… Bielsko-Biała.
A Katowicki alfabet tutaj.
