Zagrzeb to piękne miasto położone na dwóch wzgórzach. Zapraszam do zapoznania się z siedmioma ciekawostkami o Zagrzebiu, stolicy Chorwacji.
Z – Zielona podkowa
Zielona Podkowa to nazwa założenia urbanistycznego w tzw. dolnym mieście. W XIX w. podczas rozwoju miasta postanowiono stworzyć nową dzielnicę miasta tzw. Dolne Miasto, położone na południe od historycznej części Kaptolu i Gradca. Dzielnica ta posiada charakterystyczny układ ulic, które przecinają się pod kątem prostym. Nie wszystkie nowo powstałe kwartały zostały oddane pod zwartą zabudowę. Część z nich została przeznaczone na parki i miejsca pod okazałe gmachy, takie jak sądy, teatry, galerie. Te zielone kwartały tworzą literę U, przypominającą właśnie kształt podkowy.
A – Armata
Armata wystaje z jednego z okien wieży Lotrščak, która jest symbolem miasta. Znajdował się niegdyś na niej dzwon złodziei, który ostrzegał mieszkańców o godzinie zamknięcia bram miejskich. Od lat 70. XIX w. w wieży umieszczono armatę, z której o godzinie 12 wykonuje się strzał, ponoć miało to pomóc utrzymać wspólny czas dla tutejszych kościołów, którym wcześniej zdarzało się bić w dzwony o różnych porach. Druga legenda głosi, że armata w mieście była już wcześniej wystrzeliwana na cześć zwycięstwa nad Turkami. Podczas oblężenia miasta, jedna z kul, wystrzelonych z wieży, trafiła w obiad dowódcy tureckiego i ten przestraszony celnością mieszczan, zrezygnował z dalszego natarcia.
G– Grički tunel
Zagrzeb to także historia z okresu drugiej wojny światowej, kiedy to pod wzgórzem Gradec, zwanym też Grič, zbudowany został tunel przeciwlotniczy. Pełnił także rolę schronu podczas walk o niepodległość Chorwacji w latach 90. XX w., zaraz po niej zaczęto organizować w nim różnego rodzaju wydarzenia kulturalne, w tym pierwszą w Chorwacji imprezę z muzyką elektroniczną. Od 2016 r. tunel udostępniony jest na stałe dla mieszkańców i turystów, bez żadnych opłat.
R – rzeka Medveščak
Zagrzeb leży nad Sawą, ale Stare Miasto jest dość oddalone od niej. W centrum natomiast płynął niewielki potok Medveščak, który oddzielał dwa historyczne wzgórza Gradec i Kaptol. Znajdował się niegdyś na nim most zwany krwawym, gdyż dochodziło tutaj do licznych sprzeczek między oboma miastami. W XIX wieku, po połączeniu obu miast, postanowiono rzekę skanalizować i stworzyć nową ulicę. Dzisiejsza ulica Ivana Tkalčića jest popularnym deptakiem z licznymi restauracjami.
Z – Zadaszenie kościoła św. Marka
Kościół św. Marka jest symbolem miasta. Znajduje się na centralnym placu Starego Miasta Grodca. Wyróżnia go charakterystyczne zadaszenie, zrobione z wielokolorowej dachówki oraz dwóch herbów widocznych po południowej stronie dachu. Lewy herb to herb Królestwa Chorwacji i Slawonii, z prawej natomiast Herb Zagrzebia. Pokrycie dachowe powstało w połowie XIX wieku.
E – Elementy katedry
Na wzgórzu Kaptol znajduje się katedra, która góruje nad miastem, jest ona najwyższym budynkiem sakralnym w Chorwacji. Obecny wygląd to efekt rozbudowy z XIX w. Ponieważ elewacja katedry została stworzona z mało odpornego na procesy erozyjne kamienia, potrzebuje ona ciągłej renowacji. Obok wejścia do katedry znajdują się oryginalne sterczyny, zniszczone przez erozję, oraz dla pokazania efektu nowa, zrekonstruowana. W 2020 r. w trakcie trzęsienia ziemi, na ziemię spadł jeden ze szczytów wieży katedralnej. Drugi postanowiono zdjąć i też zaprezentować na placu obok świątyni. Dziś wieże wieńczą dwa złot krzyże. Na murze obok sterczyn znajduje się jeszcze jeden ciekawy element katedry. Stary Zegar z wieży katedralnej, który zatrzymał się o 7:03 w 1880 r., podczas jednego z silniejszych trzęsień ziemi, które nawiedziło miasto.
B – Brama kamienna
Brama kamienna to jedyna zachowana część obwarowań miejskich. Posiada ona charakterystyczne przebicie zachodnio-północne. W przejściu znajduje się cudowny wizerunek Matki Boskiej. Niegdyś podczas pożaru miasta, ogień zatrzymał się tuż przed cudownym obrazem, powstrzymując ogień przed dalszym rozprzestrzenianiem się. Postanowiono wtedy zaaranżować specjalną kaplicę w przejściu, stąd ma się wrażenie, jakby przechodziło się przez środek jakiegoś małego kościółka, a nie bramy miejskiej. Matka Boska z Bramy Kamiennej została patronką miasta.
ABC… Zagrzeb – Film
Zapraszam również do obejrzenia filmowej wersji alfabetu:
ABC… Zagrzeb
